Om Wonen Eerst-beleid op een consistente manier te kunnen toepassen, is een gedeeld referentiekader met concrete handvatten nodig. Catelijne Akkermans is een van de onderzoekers die werkt aan dat fundament. Daarvoor keek ze met haar collega’s naar de leidende principes uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid, vanuit een mensenrechtelijk perspectief. Die vertaalden ze vervolgens naar concrete indicatoren voor lokale Wonen Eerst-initiatieven.

Beeld: © Het Beelddepot / Desiré van den Berg

“We zijn het met elkaar eens dat we dakloosheid via de principes uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid willen aanpakken”, legt Akkermans uit. “Want daar hebben verschillende partijen een handtekening onder gezet. Omdat een groot aantal partijen heeft meegewerkt aan het actieplan, zijn teksten gebaseerd op consensus en dus zijn de principes daarin heel algemeen geformuleerd.”

Boekenkast achter actieplan

“Wat wij hebben gedaan is per principe de wetenschappelijke basis gelegd. Dus eigenlijk hebben we benoemd; wat is er nodig en wat betekent het nou concreet als je bijvoorbeeld invulling wilt geven aan zo’n principe?” Achter elk principe plaatsten ze als het ware een boekenkast vol kennis en onderzoek over wat daarin het beste werkt. Per principe laten de onderzoekers zien waarom een mensenrechtelijk kader essentieel is en wat dat vraagt in de dagelijkse praktijk.

Nieuwe principes

Daarnaast voegden de onderzoekers drie nieuwe uitgangspunten toe aan de zes die al in het Nationaal Actieplan Dakloosheid staan. Rechtsbescherming is er eentje, want mensen moeten op de hoogte zijn van hun rechten en plichten, stelt Akkermans. Volgens de onderzoeker wordt rechtsbescherming wel door het hele actieplan benoemd, maar zou je bij alles wat je doet om dakloosheid te voorkomen ook rechtsbescherming moeten organiseren.
Ook voegden de onderzoekers het principe ‘samenwerking’ toe. “Dat is een hele voor de hand liggende. Maar die is heel belangrijk, want zonder een goede samenwerking op allerlei niveaus kun je die principes niet uitvoeren.” Het laatste principe dat ze toevoegden is kwaliteitsbewaking. “Hoe bewaak je de praktijk en hoe zorg je dat je het goed uitvoert?”, vertelt ze.

Deze drie principes zijn elementen die essentieel zijn voor een goede uitvoering en daarmee voor het behalen van positieve resultaten, stelt Akkermans. “Dat weten we uit onderzoek, want ze komen voort uit de modelgetrouwheidsschaal van de bewezen effectieve Housing First aanpak.”

Testen in de praktijk en doorontwikkelen

Inmiddels is het kader af. Het wordt nu gebruikt in drie regio’s waar ze werken aan een Wonen Eerst-aanpak. Aan de hand daarvan wordt het kader getest in de praktijk en doorontwikkeld. Ook is er een toegankelijkere versie in de maak waarmee beleidsmakers aan de slag kunnen.

Volgens Akkermans gaat het kader enorm bijdragen aan de kennis over wat de Wonen Eerst-aanpak precies is. Ze verwacht dat we hiermee ‘een soort gedeelde taal hierin gaan ontwikkelen’. “Dit wordt het kompas om op te koersen.”