Hoe duur is dakloosheid eigenlijk? En wat levert het op als gemeenten kiezen voor Wonen Eerst? Om die vraag te beantwoorden werkt onderzoeker Nienke Boesveldt binnen werkpakket 7 aan een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA). Die moet zichtbaar maken wat de overgang van opvang naar Wonen Eerst oplevert — in euro’s én in menselijkheid.
Beeld: © Het Beelddepot / Boudewijn Bollmann
De MKBA vergelijkt de kosten en baten van de huidige opvanggerichte aanpak met die van een Wonen Eerst-aanpak. Dat gebeurt in nauwe samenwerking met consortiumpartners en een gespecialiseerd bureau. De analyse wordt gevoed met inzichten uit andere werkpakketten, waaronder de woonpadenstudie.
“We willen laten zien wat het alternatief is van het huidige beleid en wat dat dan in de kosten scheelt”, vertelt Boesveldt. “Iemand die lange tijd in de opvang slaapt of bij vrienden logeert, valt op den duur uit op school of werk. Daardoor wordt diegene kwetsbaar voor psychische problemen en schulden.”
Ook zijn crisisinterventies “hartstikke duur”, zegt Boesveldt, en ze kunnen worden voorkomen als mensen stabiel zijn gehuisvest. “Door de woonpaden te koppelen aan allerlei gegevens over bijvoorbeeld zorggebruik, kunnen we dat laten zien. We kunnen vervolgens de kosten van de mensen die een onregelmatig pad bewandelen vergelijken met de mensen die stabiel zijn gehuisvest.”
Makkelijker beleid maken
De MKBA moet gemeenten concrete handvatten geven: een financieel én maatschappelijk onderbouwd argument om te kiezen voor Wonen Eerst. “Hoe duidelijker het wordt hoe duur en levensontwrichtend het is om dakloosheid te laten ontstaan en voortbestaan, des te beter het zal helpen om het daadwerkelijk op te lossen”, zegt Boesveldt.
Wat levert dit onderzoek tot nu toe op?
De MKBA laat zien dat de beste optie niet eens de duurste is. Kiezen voor Wonen Eerst is dus goedkoper dan de opvanggerichte aanpak. Bovendien maakt de MKBA duidelijk dat verschillende beleidsterreinen samenhangen met dakloosheid, zoals onderwijs, zorg en armoedebeleid.
Boesveldt hoopt dat de MKBA bijdraagt aan het normaliseren van ‘hoe gek het eigenlijk is wat we doen met dakloze mensen’. “Dan begrijpen we ook dat we moeten stoppen met de huidige aanpak.”